Электрондық темекі (вейп) соңғы жылдары әсіресе жастар арасында кең таралып келеді. Көпшілігі оны кәдімгі темекіге қарағанда зияны аз деп санайды. Алайда ғылыми зерттеулер электрондық темекінің де адам денсаулығына айтарлықтай зиян келтіретінін көрсетуде.
Ең алдымен, электрондық темекінің құрамында никотин бар. Никотин – тәуелділік тудыратын улы зат. Ол адамның жүйке жүйесіне әсер етіп, жүрек соғысын жиілетеді, қан қысымын көтереді. Ұзақ уақыт қолдану нәтижесінде адамда тәуелділік қалыптасып, одан бас тарту қиынға соғады.
Сонымен қатар, вейп сұйықтықтарының құрамында түрлі химиялық қоспалар болады. Олар қыздырылған кезде зиянды буларға айналып, өкпеге түседі. Бұл заттар тыныс алу жолдарын тітіркендіріп, жөтел, ентігу, тіпті өкпе ауруларына алып келуі мүмкін. Кейбір зерттеулер электрондық темекіні қолдану өкпенің қабынуына және созылмалы аурулардың дамуына себеп болатынын дәлелдеген.
Электрондық темекінің тағы бір қауіпті жағы – оның жастар арасында тез таралуы. Әдемі дизайны мен түрлі дәмдері жасөспірімдерді қызықтырады. Бірақ ерте жастан никотин қолдану мидың дамуына кері әсер етіп, есте сақтау қабілетін төмендетуі мүмкін.
Қоғамда электрондық темекі қауіпсіз деген қате пікір қалыптасқан. Алайда бұл өнім де адам денсаулығына зиянды және оны қолдану түрлі ауруларға әкелуі мүмкін. Сондықтан әр адам өз денсаулығына жауапкершілікпен қарап, зиянды әдеттерден аулақ болғаны дұрыс.
Қорытындылай келе, электрондық темекі – қауіпсіз балама емес, ол да адам ағзасына зиян келтіреді. Денсаулықты сақтау үшін салауатты өмір салтын ұстанып, мұндай әдеттерден бас тарту қажет.
А.Монтаева,
Шымкент қаласы Әл-Фараби ауданының
Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау
басқармасының бас маманы
